Fiziğin Muhteşem DünyasıEtkileşimli fizik simülasyonları
Ana sayfa › Fizik II › Elektromanyetik İndüksiyon

Faraday ve Lenz Yasaları

Bir devreden geçen manyetik akı $\Phi_B = \int \vec B\cdot d\vec A$ değiştiğinde devrede bir elektromotor kuvvet (emk) indüklenir: $$\mathcal{E} = -N\,\frac{d\Phi_B}{dt}$$ Eksi işareti Lenz yasasıdır: indüklenen akım, kendisini oluşturan akı değişimine karşı koyacak yönde bir manyetik alan üretir.

Hareket emk'sı ve jeneratör

$B$ alanında $v$ hızıyla hareket eden $L$ uzunluğundaki iletken çubukta $\mathcal{E} = BLv$ indüklenir. Çubuktan geçen akıma etkiyen $F = ILB$ kuvveti harekete zıttır; çubuğu sabit hızda tutmak için yapılan mekanik iş direnç üzerinde ısıya dönüşür ($Fv = I^2R$). $\omega$ açısal hızıyla dönen $N$ sarımlı bobinde $\Phi = NBA\cos\omega t$ ve $\mathcal{E} = NBA\omega\sin\omega t$ olur.

Parametreler

Kontrol

hızmanyetik kuvvet / indüklenen alanindüklenen akım

Hesaplama

Bunu dene

1. Kayan çubukta $B = 0.80$ T, $L = 0.50$ m, $R = 2.0\ \Omega$, $v = 3.0$ m/s seçin. emk, akım ve çubuğu sabit hızda tutmak için gereken kuvvet nedir? Gücü iki yoldan hesaplayın.

Açıklama
$\mathcal{E} = BLv = 1.2$ V, $I = \mathcal{E}/R = 0.60$ A, $F = ILB = 0.24$ N. Mekanik güç $Fv = 0.72$ W, ısıya dönüşen güç $I^2R = 0.72$ W: enerji korunur.

2. "Sabit kuvvet" kontrolüne geçin. Çubuk neden sonsuza kadar hızlanmıyor? Limit hızı ölçüp $v_t = FR/(B^2L^2)$ ile karşılaştırın.

Açıklama
Hız arttıkça indüklenen akım ve buna bağlı geri çeken $B^2L^2v/R$ kuvveti büyür; uygulanan kuvvete eşit olunca ivme sıfırlanır. Hız $v_t$'ye $\tau = mR/(B^2L^2)$ zaman sabitiyle üstel olarak yaklaşır.

3. Mıknatısı N kutbu bobine bakacak şekilde bobinin içinden geçirin. emk'nın işareti mıknatıs bobine yaklaşırken ve uzaklaşırken nasıl değişiyor? Mıknatıs tam bobinin ortasındayken emk ne olur?

Açıklama
Yaklaşırken akı artar, uzaklaşırken azalır: emk işaret değiştirir. Mıknatıs bobinin merkezindeyken akı en büyük değerindedir; $d\Phi/dt = 0$ olduğundan o an emk sıfırdır. İndüklenen alan her zaman mıknatısın hareketine karşı koyar (yaklaşırken iter, uzaklaşırken çeker).

Fizik II dersindeki diğer simülasyonlar