Fiziğin Muhteşem DünyasıEtkileşimli fizik simülasyonları
Ana sayfa › Kuantum Mekaniği I › Spin · Açısal Momentum · Clebsch–Gordan

Spin, Stern–Gerlach Deneyi ve Açısal Momentum Toplama

Spin-½ bir parçacığın herhangi bir $\hat n$ doğrultusundaki spin bileşeni ölçüldüğünde yalnızca $\pm\hbar/2$ sonuçları çıkar. Durum $\hat n_1$ boyunca "+" ise, $\hat n_2$ boyunca yapılan ölçümün "+" çıkma olasılığı iki doğrultu arasındaki $\Delta\theta$ açısına bağlıdır:

$$P(+) = \cos^2\!\frac{\Delta\theta}{2} = \frac{1 + \hat n_1\cdot\hat n_2}{2}$$

Ölçüm durumu değiştirir: ölçümden sonra parçacık, ölçülen eksen boyunca $+$ ya da $-$ durumundadır. Önceki "bilgi" silinir. Spin durumu Bloch küresi üzerinde bir birim vektörle gösterilebilir.

Açısal momentumların toplanması

$\vec J = \vec J_1 + \vec J_2$ için izinli değerler $J = |j_1-j_2|, \dots, j_1+j_2$ ve $M = m_1 + m_2$'dir. Birleşik durumlar ayrık durumların doğrusal bileşimidir: $|J M\rangle = \sum_{m_1+m_2=M} \langle j_1 m_1; j_2 m_2|J M\rangle\,|j_1 m_1\rangle|j_2 m_2\rangle$. Katsayılar Clebsch–Gordan katsayılarıdır; burada Racah formülü ile kesin (kesirli) olarak hesaplanır. Durum sayısı korunur: $(2j_1+1)(2j_2+1) = \sum_J (2J+1)$.

Düzenek

Hazır düzen
Analizör sayısı

Kaynak polarize olmamış (rastgele yönelimli) spin-½ atomları gönderir. Ara analizörlerde yalnızca seçilen çıkış (+ veya −) devam eder, diğeri durdurulur.

+ çıkışı− çıkışıdurdurulan demet

Hesaplama

Bunu dene

1. "Z(+) → X(+) → Z" düzeninde 1000 atom gönderin. Son analizörde + ve − sayaçlarının oranı nedir? Ortadaki X analizörünü kaldırırsanız (analizör sayısı 2, "Z(+) → Z") ne değişir?

Açıklama
Kaynaktan çıkan atomların yarısı ilk Z analizöründen + çıkar. X ölçümü bunların yarısını geçirir ($\cos^2 45^\circ = 1/2$). Son Z ölçümünde + ve − eşit olasılıklıdır: sayaçlar yaklaşık 125 / 125 olur. X analizörü yoksa Z(+) atomlarının hepsi yine Z(+) çıkar (≈500 / 0). X ölçümü önceki $z$ bilgisini silmiştir.

2. "Z(+) → θ ekseni" düzeninde θ'yı 60° yapın. Son analizörde + çıkma olasılığı nedir? Hangi açıda + ve − eşit olur?

Açıklama
$P(+) = \cos^2(60^\circ/2) = \cos^2 30^\circ = 0.75$. Eşitlik $\Delta\theta = 90^\circ$'de sağlanır ($\cos^2 45^\circ = 0.5$). $\Delta\theta = 180^\circ$'de tüm atomlar − çıkar.

3. Açısal momentum toplama kipinde $j_1 = j_2 = 1/2$, $J = 1$ ve $J = 0$ için $M = 0$ katsayılarını karşılaştırın. Ardından $j_1 = 1$, $j_2 = 1/2$ seçip durum sayısını doğrulayın.

Açıklama
Üçlü (triplet) $|1,0\rangle = \tfrac{1}{\sqrt2}(|{\uparrow\downarrow}\rangle + |{\downarrow\uparrow}\rangle)$, tekli (singlet) $|0,0\rangle = \tfrac{1}{\sqrt2}(|{\uparrow\downarrow}\rangle - |{\downarrow\uparrow}\rangle)$. Katsayıların tamamı $\pm1/\sqrt2 \approx \pm0.707$'dir. $j_1 = 1$, $j_2 = 1/2$ için $3\times2 = 6 = 4 + 2$ ($J = 3/2$ ve $1/2$).

Kuantum Mekaniği I dersindeki diğer simülasyonlar